Xung đột thương mại công nghệ Nhật-Hàn ảnh hưởng tới giá của smartphone như thế nào?

 

Đầu tháng 7, chính phủ Nhật Bản bất ngờ ra quy định hạn chế xuất khẩu 3 loại hóa chất đặc biệt quan trọng đối với ngành công nghệ của Hàn Quốc, và đối với ngành sản xuất smartphone toàn cầu.

Hàn Quốc đang phụ thuộc gần như hoàn toàn vào Nhật Bản với 3 loại hóa chất vốn cực kỳ thiết yếu đối với ngành sản xuất bán dẫn, chip nhớ và tấm nền màn hình smartphone.

Các loại chip nhớ sản xuất của Hàn Quốc hiện diện ở mọi thứ từ smartphone đến tủ lạnh, xe hơi, tên lửa- và do đó lệnh hạn chế xuất khẩu này sẽ tạo ra hiệu ứng domino không thể nào dự báo trước.

Quan sát ở bề nổi thì đây là cuộc xung đột thương mại, nhưng nó không phải về chiến tranh tiền tệ giữa đồng Won và đồng Yên.

Vẫn còn đó những mâu thuẫn sâu sắc và những vết thương chưa lành từ thời Hàn Quốc còn là thuộc địa của Nhật trong suốt thế chiến II, đặc biệt là việc sử dụng” nô lệ tình dục” và cưỡng ép lao động tại các nhà máy sản xuất quân nhu của Nhật.

Mối quan ngại về xung đột xuất khẩu đe dọa leo thang thành chiến tranh thương mại- Nhật Bản hiện đang cân nhắc loại bỏ Hàn Quôc ra khỏi “danh sách trắng” các nước đáng tin cậy hay không, và quyết định này có thể khiến cho khoảng 850 nguyên vật liệu “nhạy cảm” tiếp theo nằm trong lệnh hạn chế xuất khẩu.

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã mô tả tình thế hiện nay là “ tình trạng khẩn cấp chưa từng có tiền lệ”, nhưng Đại sứ Nhật Bản Junichi Ihara cho rằng hạn chế xuất khẩu mà họ đưa ra đối với Hàn Quốc là nhằm đảm bảo an ninh quốc gia, tiếp sau “một số trường hợp xuất khẩu không phù hợp”.

Cho đến nay, các cuộc đàm phán giữa hai bên vẫn đang bế tắc, sau khi không thể giải quyết tranh chấp tại Tổ chức thương mại Thế giới hồi tuần trước.

Các chuyên gia nhận định rằng xung đột giữa Hàn Quốc và Nhật Bản là một sự phát triển mới trong bối cảnh rộng lớn hơn của chiến tranh thương mại Mỹ- Trung.

Nguồn cung hóa chất bị đứt quãng- qua những chỉ số.

Các vật liệu hóa chất nằm trong lệnh hạn chế xuất khẩu là fluorinated polyimide (sử dụng để sản xuất tấm nền màn hình smartphone), hydrogen fluoride và photo resist (đều được sử dụng để sản xuất chip).

Nhật Bản hiện chiếm khoảng 70% đến 90% nguồn cung trên toàn toàn cầu với 3 loại hóa chất này.

Đây không phải là lệnh cấm xuất khẩu hoàn toàn các loại vật liệu quan trọng này, mà lệnh hạn chế xuất khẩu mới này yêu cầu các nhà xuất khẩu của Nhật phải xin giấy phép xuất khẩu cho từng lô hàng thuộc 3 nguyên liệu bị hạn chế sang Hàn Quốc, và quy trình xét duyệt giấy phép có thể kéo dài lên đến 90 ngày, dẫn đến gián đoạn đối với chuỗi cung ứng.

Hai hãng công nghệ lớn của Hàn Quốc là Samsung và SK Hynix hiện đang chiếm tới 61% nguồn cung chip nhớ trên toàn cầu. Các hãng smartphone của Trung Quốc và Mỹ, bao gồm cả Apple và Huawei cũng đều đang phải dựa vào nguồn cung chip nhớ từ Hàn Quốc.

Apple từ chối bình luận về chi tiết, nhưng họ đưa Samsung và SK Hynix vào danh sách 200 nhà cung cấp hàng đầu của Apple.

Phóng viên cũng đã tiếp cận với Huawei để phỏng vấn ý kiến nhưng hãng này cũng không đưa ra bình luận về thời hạn.

Áp lực gia tăng lên giá của đồ điện tử

Trong khi mạng lưới cung ứng rất phức tạp khi nhận ra rằng các công ty hóa chất của Nhật không chỉ thao túng các nhà sản xuất chip của Hàn Quốc mà nó còn ảnh hưởng tới cả một ngành công nghệ rộng lớn trên toàn thế giới.

Theo đánh giá của ông Rajiv Biswas, Kinh tế trưởng khu vực châu Á- Thái Bình Dương của công ty nghiên cứu thông tin toàn cầu IHS Markit thì riêng năm ngoái, Hàn Quốc đã xuất khẩu sản phẩm chip nhớ trị giá 182 tỷ đô, trong đó Trung Quốc và Mỹ là hai thị trường chiếm tỷ trọng lớn.

“Khi vạn vật được kết nối, chúng sẽ có chip, và do đó tất cả những thứ này sẽ dễ bị tổn thương nếu có bất kỳ sự đứt đoạn nào trong chuỗi cung ứng.” Rajiv Biswas.

“Nếu lệnh hạn chế xuất khẩu được thắt chặt hơn, thì giá của các linh kiện chip nhớ có thể sẽ tăng mạnh do không đủ cung ứng cho nhu cầu toàn cầu”

Điều này đã được chứng minh — trong vòng 2 tuần sau khi Nhật Bản áp dụng lệnh hạn chế xuất khẩu 3 loại hóa chất vào ngày 1 tháng 7, giá của một số loại chip nhớ đã tăng lên đến 23%.

Mỹ và Đài Loan cũng là các nhà sản xuất chip, tuy nhiên Hàn Quốc lại cung cấp đến trên 60% tổng sản lượng chip trên thế giới, khiến cho nguồn cung sẽ bị đứt quãng khi các nhà sản xuất còn lại không thể bù đắp lượng thiếu hụt cho nhu cầu toàn cầu.

Ông Biswas cho rằng điều đó có nghĩa là” các sản phẩm hoàn thiện” như điện thoại di động, máy tính, máy chủ” sẽ bị ảnh hưởng, dẫn đến việc giá cả của các mặt hàng điện tử tiêu dùng sẽ tăng cao hơn “.

Ông nói rằng việc loại bỏ Hàn Quốc ra khỏi danh sách trắng có thể dẫn đến sự leo thang nhanh chóng về xung đột thương mại và dẫn đến nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh thương mại.

‘Uất ức dồn nén’ xung quanh vấn đề lao động cưỡng bức trong Thế chiến II

Theo bà Lauren Richardson, một chuyên gia nghiên cứu về quan hệ Nhật-Hàn tại trường Đại học quốc gia Úc thì những quyết định về kinh tế ngày nay bắt nguồn từ những vấn đề trong lịch sử giữa hai quốc gia.

Bà cho rằng đối với Hàn Quốc, thì nỗi đau lớn nhất trong lịch sử là thời kỳ Nhật Bản đô hộ bán đảo Triều Tiên từ năm 1910 đến 1945, nhưng tình trạng thù địch này là bắt nguồn từ giai đoạn Nhật Bản xâm chiếm bán đảo Triều Tiên từ thế kỷ 15.

Tiến sĩ Richardson cho rằng những người Hàn Quốc bị cưỡng bức lao động tại Nhật đã bị bóc lột cho đến mất hết sức lao động hoặc đến chết và phần lớn các thi hài vẫn chưa được trao trả về Hàn Quốc, tuy nhiên Nhật Bản cho rằng vấn đề đã được giải quyết đầy đủ vào Hiệp định ký kết năm 1965 khi hai nước nối lại quan hệ ngoại giao và tại thỏa ước về” nô lệ tình dục” năm 2015.

“Uất ức dồn nén”

Căng thẳng vẫn chưa được giải quyết này lại bùng lên dữ dội khi Tòa án Tối cao của Hàn Quốc ra phán quyết rằng các công ty của Nhật là Mitsubishi và Nippon Steel phải bồi thường khoảng 80 triệu won ( tương đương 97.000 đô) đến 150 triệu won ( tương đương 182.000 đô) cho những cá nhân bị cưỡng bức lao động.

“Các công ty lạm dụng sức lao động này hiện đang có các chi nhánh và công ty con tại Hàn Quốc, do vậy tòa án Hàn Quốc có thể phong tỏa tài sản”.

Vào tháng 1, một tòa án sơ thẩm của Hàn Quốc đã thực hiện lện phong tỏa tài sản của công ty Nippon và đã làm dấy lên” vấn đề ngoại giao lớn”.

Tiến sĩ Richardson cho biết thêm trong khi Hàn Quốc và Nhật Bản- cả hai đồng minh thân cận của Mỹ- đã tạm gạt bỏ những bất đồng trong quá khứ sang một bên để xử lý vấn đề Triều Tiên, và tầm nhìn chiến lược của họ trong việc xử lý với hòn đảo cô lập này đã bị phân cực, dấu hiệu cho thấy mối quan hệ song phương đã bị tổn hại.

“Xung đột ngoại giao đã thực sự lan sang lĩnh vực  an ninh- kinh tế ở một mức độ nào đó mà chúng ta đã quan sát được trong suốt thời gian dài”.

Bắc Hàn có liên quan gì tới vấn đề này?

Nhà bình luận chính trị Stephen Nagy từ Đại Học Công giáo Quốc tế ở Tokyo cho biết rằng theo như suy luận logic của Nhật Bản thì Bắc Hàn là một nhân tố dẫn đến xung đột thương mại giữa hai quốc gia.

“Nhật Bản quan ngại về việc các sản phẩm của họ xuất sang Hàn Quốc đang được sử dụng như thế nào, và liệu các sản phẩm này có được bí mật tuồn cho chuỗi cung ứng của Trung Quốc, để rồi sau đó quay lại Bắc Hàn nhằm hỗ trợ và củng cố sức mạnh cho chế độ này không”.

Tiến sĩ Nagy cho rằng Nhật Bản có thể được sử dụng như là con át chủ bài nhằm gây áp lực cho không chỉ Hàn Quốc, mà còn dùng để gây áp lực với Huawei- tờ Washington Post đưa tin về việc Tập đoàn viễn thông của Trung Quốc này đã bí mật hỗ trợ Bắc Hàn xây dựng mạng viễn thông không dây.

“Chiến thuật của Nhật Bản là dùng một mũi tên bắn trúng 2 đích”.

Nhưng Nagy cũng nói thêm rằng Nhật Bản đang dựa vào những khẳng định về an ninh toàn cầu, và việc sử dụng công dụng kép (vừa để sản xuất chip nhớ nhưng cũng có thể dùng sản xuất vũ khí hóa học) của loại vật liệu vào những mục đích bất minh là một ” biện minh thuận lợi cho lệnh hạn chế xuất khẩu, “.

“Đây cũng là một phần trong việc triển khai chiến thuật của chính quyền Trump- họ sử dụng yếu tố an ninh quốc gia để khẳng định những chiến thuật này nhằm gây áp lực với chính quyền của Tổng thống Moon”.

Căng thẳng thương mại có thể sẽ gây tác động tiêu cực cho Nhật Bản- một số nhà bán lẻ và bộ phận người tiêu dùng Hàn Quốc đang tẩy chay beer Nhật và các sản phẩm khác của Nhật.

Ông Biswas cho rằng các công ty của Hàn Quốc có thể đang tìm kiếm nguồn cung cấp hóa chất đặc biệt khác “ để không bị ảnh hưởng nặng nề với những cách thức giải pháp chính trị này ” — nhưng đó không phải là nhiệm vụ dễ dàng trong bối cảnh Nhật Bản đang làm chủ nguồn cung trên toàn cầu.

Một phát ngôn viên của SK Hynix cho biết: “Chúng tôi đang cố gắng đa dạng hóa nguồn cung cấp các loại hóa chất này”.

Mức độ ảnh hưởng của cuộc xung đột?

Nhà kinh tế học của nhóm phân tích thuộc Moody là Katrina Ell cho biết còn quá sớm để đánh giá mức độ ảnh hưởng của lệnh cấm này — và liệu rằng chiếc smartphone đời mới có khiến khách hàng phải chi trả thêm mức giá mới hay không- bởi vì xung đột thương mại có thể sẽ được giải quyết.

Bà nói: “Mối quan tâm chính của chúng tôi về tác động của cuộc xung đột Nhật- Hàn là nó có phải là một tác nhân làm leo thang nguy hiểm địa chính trị vốn đã rất căng thẳng không”.

Bà nói về mối liên hệ chiến tranh thương mại Mỹ- Trung, tất cả những biến động trên quy mô tài cầu có thể ảnh hưởng đến các nền kinh tế như Australia và New Zealand.

“Chúng tôi đã nhận thấy tác động của cuộc chiến tranh thương mại đã xảy ra với Australia như mức tiêu dùng yếu, tỷ lệ thất nghiệp đang cao, vì vậy những căng thẳng địa chính trị kiểu này thực sự ảnh hưởng đến nền kinh tế vốn đã rất nhạy cảm này.”

Rất khó để nói rằng liệu chúng ra đang ở trong một trạng thái căng thẳng địa chính trị mới vốn đã rất cao và mọi quốc gia đều có thể sử dụng thương mại như là một loại vũ khí, nhưng rõ ràng là trong bối cảnh xung đột thương mại Mỹ- Trung, thì tôi cho đây là trường hợp điển hình.”

Theo ABC News

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Scroll to top